«

»

Lis 24

Cukrzyca to nie wyrok!

Czy w twojej rodzinie występuje cukrzyca? Często po posiłku czujesz się senna/y? Jesteś otyła/y? Sprawdź czy jesteś zagrożony wystąpieniem cukrzycy.

Cukrzyca to choroba, która polega na przewlekłych zaburzeniach przemiany materii o różnym podłożu. Trzustka nie wytwarza insuliny lub insulina nie działa tak, jak powinna.

W zależności od przyczyny wyróżniamy kilka typów cukrzycy- najczęściej spotykane to typ 1 i typ 2. Wspólną cechą jest podwyższony poziom glukozy we krwi, który jest wydalany z moczem.

Cukrzyca typu 2 występuje u około 85-90% wszystkich zdiagnozowanych pacjentów. W tym typie cukrzycy komórki organizmu nie odpowiadają na własną insulinę, trzustka produkuje jej coraz więcej i w rezultacie dochodzi do stopniowego wyczerpania insuliny. Cukrzyca typu 2 rozwija się wolno i stopniowo w ciągu dłuższego czasu, dlatego też jej objawy( senność po dużym posiłku, zmęczenie, częste infekcje) mogą zostać niezauważone, a choroba często przez długie lata pozostaje niezdiagnozowana.

Jeszcze kilka lat temu choroba ta dotyczyła głównie osób starszych i w średnim wieku, jednak coraz częściej pojawia się u osób przed 30 rokiem życia i u dzieci. Przyczyną takiej sytuacji jest coraz powszechniejszy problem nadwagi i otyłości u młodych ludzi, który jest jednym z czynników zwiększających ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Insulina powoduje, że część przyjętej glukozy zużywana jest w postaci energii, natomiast pozostała część zostaje zmagazynowana w postaci glikogenu w mięśniach i w wątrobie. Pod wpływem insuliny nadmiar glukozy z pożywienia może się odkładać w postaci tkanki tłuszczowej. Insulina sprzyja również wzrostowi poziomu tłuszczów, a ich wzmożona produkcja prowadzi do otyłości. W otyłości dochodzi do tzw. insulino oporności, która polega na tym, że utrzymanie stężenia glukozy na poziomie, jak u ludzi z właściwą masą ciała wymaga większych ilości insuliny. Dlatego osoby otyłe mają w przeciwieństwie do osób o odpowiedniej masie ciała zwiększony poziom insuliny we krwi.

Celem terapeutycznym jest wyrównanie występujących w tej chorobie zaburzeń przemiany materii. Podstawą leczenia cukrzycy typu 2 jest prawidłowe żywienie, które we wstępnej fazie choroby może być stosowane, jako jedyna metoda leczenia. Bardzo ważna jest dieta dobrana indywidualnie do danej osoby i choroby.

Najważniejsze zasady żywienia w cukrzycy:

  • Spożywaj około 5 posiłków dziennie( jedz mało, ale często)
  • Posiłki spożywaj o stałych porach i w jednakowych ilościach każdego dnia
  • Nie przejadaj się
  • Dbaj o urozmaicenie diety
  • Jedz pełnoziarniste pieczywo, makaron, ryż
  • Spożywaj codziennie warzywa i owoce
  • Ograniczyć spożycie tłuszczów, cukru, alkoholu, soli
  • Pij około 2 litrów wody mineralnej
  • Płyny przyjmuj na 10 min przed lub po jedzeniu
  • Nie trzymaj w domu słodyczy
  • Nie spiesz się przy jedzeniu
  • W przypadku silnego głodu, przed kolejnym posiłkiem spożyj warzywa

 

Zbyt późno wykryta i źle kontrolowana cukrzyca powoduje powstanie poważnych dla organizmu powikłań tj.:

  • zawał serca, udar mózgu
  • postępująca niewydolność nerek
  • pogorszenia lub utrata wzroku
  • źle gojące się rany na nogach ( tzw. stopa cukrzycowa)
  • bezpłodność

Dobra kontrola cukrzycy:

  • uzyskanie prawidłowych zakresów stężenia glukozy we krwi ( na czczo 70-110mg/dl, <140 mg/dl 2 godziny po posiłku, przed snem nie mniej niż 110 mg/dl)
  • utrzymanie optymalnych poziomów ciśnienia tętniczego( 130/80mmHg)
  • utrzymanie prawidłowych stężeń lipidów ( cholesterol całkowity < 75 mg/dl, LDL < 100mg/dl, tri glicerydy < 150 mg/dl)
  • normalizacja masy ciała lub utrzymanie jej na dotychczasowym poziomie ( BMI (18,5-24,9 kg/m2)
  • kontynuowanie aktywności fizycznej, dostosowanej do możliwości określonych przez lekarza

Drogi czytelniku, pamiętaj cukrzyca to nie wyrok, ale zaniedbana może znacznie obniżyć, jakość i długość Twojego życia. Trzymam kciuki i służę radą.